Moniuszko: Dumka “Przychodź, miły”

Nie bez powodu Stanisław Moniuszko nazywany jest ojcem polskiej opery narodowej. Ważną część jego dorobku stanowią jednak także pieśni, które kompozytor publikował w kolejnych tomach swoich Śpiewników domowych. Z założenia miały to być utwory przystępne, przeznaczone do wykonywania w domach, a zarazem głęboko zakorzenione w polskiej tradycji, poezji i muzyce ludowej.

Do tej części twórczości Moniuszki należy Dumka „Przychodź, miły”, opublikowana w V Śpiewniku domowym. Kompozytor sięgnął w niej po tekst ludowy ze zbioru Jana Czeczota, opowiadający o dziewczynie, która od wczesnego ranka z tęsknotą wyczekuje ukochanego (Przychodź, miły, dzień już biały, jasno już na niebie). Utrzymana w tonacji molowej melodia ma prosty, śpiewny i pełen melancholii charakter, typowy dla romantycznej dumki. Moniuszko wykorzystał ją później również w operze Verbum nobile, nadając jej nowy tekst – „Jak tu ująć żal na wodze…”. Pieśń zastąpiła pierwotne arioso Zuzi i stała się jedną z najbardziej rozpoznawalnych sopranowych partii tego dzieła.